Mae un o ddarlithwyr Coleg Gŵyr Abertawe wedi ennill gwobr Arian yn seremoni nodedig Gwobrau Addysgu Pearson 2026.
Cafodd Andrea Davies ei henwebu ar gyfer y wobr oherwydd, fel Arweinydd Cwricwlwm ar gyfer Hanes Modern ar Gampws Gorseinon, mae hi’n dangos rhagoriaeth mewn arweinyddiaeth ac addysgu, gan gyfuno trylwyredd academaidd â chynhesrwydd, dilysrwydd a brwdfrydedd heintus sy’n ysbrydoli myfyrwyr i ragori ar eu disgwyliadau eu hunain.
“Mae arfer addysgu eithriadol Andrea yn dangos sut y gall addysg bellach siapio nid yn unig cyflawniad academaidd ond ymwybyddiaeth foesegol, empathi a dinasyddiaeth gydol oes,” meddai Deon y Gyfadran, Jenny Hill.
“Mae ei phersonoliaeth ddifyr yn creu amgylcheddau dysgu wedi’u seilio ar ymddiriedaeth a chwilfrydedd, gan annog dysgwyr o gefndiroedd amrywiol i fagu hyder mewn trafodaeth, ymholiad beirniadol a meddwl annibynnol. O dan ei harweinyddiaeth, mae dysgwyr yn cyflawni canlyniadau uwchlaw cyfartaledd y meincnod cenedlaethol yn gyson, gan adlewyrchu ansawdd ei haddysgu a’r dyheadau uchel y mae’n eu meithrin mewn pobl eraill.”
Trwy ei harweinyddiaeth weledigaethol, yn enwedig mewn addysg yr Holocost, mae Andrea wedi trawsnewid sut mae dysgwyr ôl-16 yn ymgysylltu ag un o bynciau mwyaf cymhleth a sensitif hanes.
Mae ei dull yn rhoi dysgwyr wrth wraidd ymholiad a myfyrio, gan roi cyfle iddynt archwilio gwirioneddau hanesyddol anodd wrth fagu hyder i herio gwahaniaethu, camwybodaeth ac anoddefgarwch mewn cymdeithas fodern.
Gan weithio mewn partneriaeth ag Ymddiriedolaeth Addysgol yr Holocost, mae Andrea wedi ymgorffori arferion gorau a gydnabyddir yn rhyngwladol i ddarparu addysg bellach ledled Cymru.
Un o gyflawniadau diffiniol ei harweinyddiaeth yw sefydlu Hyb Cymunedol Tystiolaeth 360 cyntaf Cymru yng Ngholeg Gŵyr Abertawe. Gan gydnabod bod cyfleoedd i glywed yn uniongyrchol gan oroeswyr yr Holocost yn dod yn fwyfwy cyfyngedig, nododd yr angen brys i ddiogelu tystiolaeth trwy atebion digidol arloesol. Trwy benderfyniad a chydweithio, cyflwynodd dystiolaeth goroeswyr realiti rhithwir trochol i Gymru, gan roi modd i ddysgwyr glywed naratifau dynol dilys mewn ffyrdd sy’n parhau i fod yn emosiynol bwerus ac yn ddeallusol drylwyr.
Mae’r effaith wedi bod yn ddwfn. Yn aml, mae dysgwyr yn disgrifio’r profiad fel un trawsnewidiol, gan ddweud bod yna fwy o empathi, mwy o hyder wrth drafod pynciau sensitif a dealltwriaeth gryfach o ganlyniadau anoddefgarwch.
Yn gyflym, cafodd llwyddiant yr Hyb ei gydnabod y tu hwnt i’r Coleg. Roedd y nifer a wnaeth fanteisio arno ragori ar y disgwyliadau, gydag addysgwyr yn nodi gwelliannau mesuradwy mewn cyfranogiad, deialog fyfyriol a hyder dysgwyr. O ganlyniad i hyn, ehangodd y model i ysgolion Sir Benfro yn 2025, gan ddangos arwyddocâd cenedlaethol ehangach.
Mae ymrwymiad Andrea i ehangu mynediad yr un mor amlwg trwy gydweithio ag ysgolion lleol. Wedi’i sbarduno gan y gred y dylai addysg yr Holocost gyrraedd dysgwyr waeth beth yw eu cefndir neu eu llwybr, trefnodd ddigwyddiad nodedig yn Ysgol Fusnes Plas Sgeti, gan ddod â chwe ysgol a mwy na 250 o ddysgwyr at ei gilydd. Gan weithio’n agos gydag Ymddiriedolaeth Addysgol yr Holocost, fe wnaeth y rhaglen gyfuno tystiolaeth goroeswyr, ysgolheictod hanesyddol a myfyrdod moesegol strwythuredig.
“Mae personoliaeth Andrea yn chwarae rhan ganolog yn y canlyniadau hyn,” ychwanegodd Jenny. “Mae hi’n cyfuno disgwyliadau uchel â gofal gwirioneddol, gan sicrhau bod myfyrwyr yn teimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi ac yn gallu llwyddo. Mae dysgwyr yn tynnu sylw at ei brwdfrydedd a’i dilysrwydd yn gyson fel ysgogwyr allweddol yn eu dilyniant academaidd a’u twf personol. Mae ei hystafelloedd dosbarth yn meithrin chwilfrydedd, empathi a hyder, gan alluogi dysgwyr nid yn unig i gyflawni’n academaidd ond hefyd i ddatblygu fel unigolion meddylgar.”
Mae Andrea bellach yn cystadlu i ennill gwobr addysgu Aur Pearson – bydd yr enillwyr yn cael eu cyhoeddi ddiwedd mis Tachwedd.